Migrasyon

Migrasyon, ambalaj malzemesinde bulunan maddelerin temas ettiği gıdaya geçmesidir. Plastik filmlerdeki katkı maddeleri, yapıştırıcı bileşenleri, mürekkep kalıntıları veya reaksiyona girmemiş monomerler belirli koşullarda gıdaya geçebilir. Gıda ambalajı mevzuatı bu geçişi sağlığı tehlikeye atmayacak düzeyde sınırlandırır.

Genel ve spesifik migrasyon

• Genel (toplam) migrasyon: Ambalajdan gıdaya geçen tüm maddelerin toplam miktarıdır. Malzemenin genel inertliğini gösterir. AB mevzuatında plastikler için bu limit 10 mg/dm² (veya belirli durumlarda 60 mg/kg gıda) olarak tanımlanmıştır.
• Spesifik migrasyon: Belirli bir maddenin gıdaya geçen miktarıdır. İzin verilen maddeler listesinde her madde için ayrı limit (SML) bulunabilir. Örneğin yapıştırıcılardan kaynaklanabilen primer aromatik aminler bu kapsamda kontrol edilir.

Migrasyon nasıl test edilir?

Gerçek gıda yerine, gıdanın özelliklerini temsil eden gıda benzeri çözeltiler (simülanlar) kullanılır. Sulu, asidik, alkollü ve yağlı gıdaları temsil eden farklı simülanlar vardır. Ambalaj, gerçek kullanımı temsil eden süre ve sıcaklıkta bu simülanlarla temas ettirilir; ardından simülana geçen madde miktarı ölçülür. Örneğin oda sıcaklığında uzun süre saklanacak bir ürün ile sıcak dolumu yapılacak bir ürün farklı koşullarda test edilir. Testler genellikle akredite laboratuvarlarda yapılır.

Migrasyonu etkileyen faktörler

• Gıdanın türü: Yağlı ve alkollü gıdalar birçok maddeyi daha kolay çözdüğü için migrasyon riskini artırır.
• Sıcaklık: Yüksek sıcaklık geçişi hızlandırır. Sıcak dolum, pastörizasyon ve mikrodalgada ısıtma bu nedenle özel değerlendirme gerektirir.
• Temas süresi: Uzun raf ömürlü ürünlerde maddelerin geçmesi için daha fazla zaman vardır.
• Ambalaj yapısı: İç katmanın türü ve kalınlığı ile fonksiyonel bariyer katmanlarının (ör. alüminyum folyo) varlığı geçişi belirgin şekilde etkiler.
• Üretim kalitesi: Yapıştırıcının tam kürlenmemesi veya kurutmanın yetersiz kalması migrasyon ve solvent kalıntısı riskini artırır.

Set-off (yüzeye geçiş) nedir?

Bobin halinde sarılan baskılı filmde, dış yüzeydeki mürekkep bileşenleri sarım sırasında temas ettiği iç yüzeye geçebilir. Buna set-off denir ve özellikle yüzey baskılı yapılarda dikkat edilmesi gereken bir migrasyon yoludur. Ters baskı ve laminasyon bu riski azaltır.

Doğru seçim için ipuçları

Üreticinizden ambalajınıza ait güncel migrasyon test raporunu ve uygunluk beyanını isteyin. Raporda test edilen simülanların ve koşulların sizin ürününüzü ve kullanım şeklinizi kapsadığından emin olun. Ürün içeriğinde veya dolum sıcaklığında değişiklik olduğunda testlerin yeterliliğini yeniden değerlendirin.