Sıcak dolum

Sıcak dolum, ürünün pişirme veya ısıl işlem sonrasında yüksek sıcaklıkta, genellikle yaklaşık 80–95 °C aralığında ambalaja doldurulup hemen kapatıldığı dolum yöntemidir. Sıcak ürün, ambalajın iç yüzeyini de ısıtarak mikrobiyolojik riski azaltır. Reçel, sos, ketçap, bal, meyve püresi, çorba ve bazı içecekler bu yöntemle doldurulur.

Nasıl çalışır?

Ürün ısıl işlemden sonra soğutulmadan dolum makinesine gelir ve ambalaja aktarılır. Poşet kapatıldıktan sonra genellikle kısa bir süre ters çevrilerek veya bekletilerek sıcak ürünün kapak ve kaynak bölgesine de temas etmesi sağlanır. Ardından ürün kontrollü şekilde soğutulur. Sıcak dolum, ürünün pH değeri ve formülü uygun olduğunda (çoğunlukla asidik ürünler) raf ömrü sağlayan bir yöntemdir; düşük asitli ürünlerde genellikle tek başına yeterli değildir ve retort gibi daha yüksek sıcaklıkta sterilizasyon gerekebilir. Bu değerlendirme gıda üreticisinin sorumluluğundadır.

Ambalajdan beklenenler

• Isıya dayanıklı iç katman: Standart PE bazı sıcak dolum uygulamalarında yumuşayabilir; uygulamaya göre ısıya dayanıklı PE tipleri veya CPP tercih edilir.
• Uygun yapıştırıcı: Yüksek sıcaklık laminasyon yapıştırıcısını zorlar. Uygun olmayan yapıştırıcı delaminasyona yol açabilir.
• Kaynak dayanımı: Sıcak ürün dolum sırasında kaynak bölgesine baskı yapar; ayrıca kontamine olmuş kaynak yüzeyleri sıcak dolumda daha sık sorun çıkarır.
• Boyutsal kararlılık: Poşetin sıcakta büzülmemesi, şeklini koruması ve baskının bozulmaması gerekir.
• Gıdaya uygunluk: Yüksek sıcaklık migrasyonu artırdığı için testlerin dolum sıcaklığını kapsaması gerekir.

Hangi poşetler uygundur?

Sıcak dolumda en sık spout (kapaklı) poşetler ve doypack poşetler kullanılır. Bebek maması püreleri, meyve püreleri, soslar ve çorbalar bu ambalajlarda yaygındır. Kapak ve spout parçasının da dolum sıcaklığına dayanıklı olması gerekir.

Dikkat edilecekler

• Soğuma sırasında ürün hacmi azalır ve poşet içinde vakum oluşabilir; poşetin biraz büzülmüş görünmesi normaldir, ancak yapının bu gerilmeye dayanması gerekir.
• Dolumdan hemen sonra poşetleri üst üste yığmak, henüz soğumamış kaynakları zorlayabilir.
• Gerçek dolum sıcaklığını üreticiye net bildirin; "sıcak" ifadesi yerine derece cinsinden aralık verin.

Doğru seçim için ipuçları

Seri üretim öncesinde kendi dolum hattınızda, gerçek ürün ve gerçek sıcaklıkla numune denemesi yapın. Doldurulan poşetleri birkaç hafta bekletip kaynak, katman ayrılması ve görünüm açısından kontrol etmek, ileride yaşanabilecek sorunları erkenden gösterir.