Gıdaya uygunluk

Gıdaya uygunluk, bir ambalaj malzemesinin gıdayla temas ettiğinde insan sağlığını tehlikeye atacak miktarda madde aktarmadığının, gıdanın bileşiminde kabul edilemez bir değişikliğe yol açmadığının ve tadını, kokusunu bozmadığının ilgili mevzuata göre gösterilmesidir. Halk arasında "food grade" olarak da bilinir.

"Gıdaya uygun" etiketi neden yeterli değildir?

Gıdaya uygunluk tek bir özellik değil, ambalajın kullanım koşuluna bağlı bir değerlendirmedir. Aynı poşet kuru bir ürün için uygunken yağlı, asidik veya alkollü bir ürün için ya da yüksek sıcaklıkta dolumda uygun olmayabilir. Bu nedenle uygunluk değerlendirmesi; temas edecek gıdanın türüne, temas süresine ve sıcaklığına göre yapılır.

Hangi mevzuat geçerli?

Türkiye'de gıdayla temas eden malzemeler için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yayımladığı gıda ile temas eden madde ve malzemeler yönetmeliği ve buna bağlı plastik malzemelere ilişkin düzenlemeler esas alınır. Bu düzenlemeler büyük ölçüde AB mevzuatıyla uyumludur; plastikler için AB 10/2011 tüzüğü temel referanstır. ABD pazarına ihracat yapılıyorsa FDA kuralları da gündeme gelir.

Uygunluk nasıl gösterilir?

• Hammadde uygunluğu: Film, mürekkep, yapıştırıcı ve lak tedarikçilerinden alınan uygunluk beyanları.
• Migrasyon testleri: Ambalajdan gıdaya geçen toplam madde miktarının (genel migrasyon) ve belirli maddelerin (spesifik migrasyon) yasal limitlerin altında olduğunun akredite laboratuvarlarda gösterilmesi.
• Uygunluk beyanı (DoC): Ambalaj üreticisinin, ürünün hangi gıda tipleri ve hangi koşullar için uygun olduğunu belirttiği yazılı belge.
• İyi üretim uygulamaları: Hijyen, izlenebilirlik ve kontaminasyon kontrolü; çoğu zaman BRCGS gibi standartlarla desteklenir.

Dikkat edilecekler

• Uygunluk beyanında ürününüzün türü (kuru, sulu, yağlı, asidik, alkollü) ve kullanım sıcaklığı kapsanıyor mu, kontrol edin.
• Baskı mürekkebi ambalajın dış yüzeyinde olsa bile laminasyon ve bobin halinde depolama sırasında iç yüzeye geçme ihtimali değerlendirilmelidir.
• Ambalaj yapısında yapılan her değişiklik uygunluğu yeniden değerlendirmeyi gerektirebilir.
• Geri dönüştürülmüş içerik (PCR) kullanılan filmlerde gıda temasına uygunluk ayrıca ve daha sıkı kurallara göre değerlendirilir.

Doğru seçim için ipuçları

Teklif aşamasında ürününüzün içeriğini, dolum sıcaklığını ve saklama koşullarını net olarak bildirin ve yapıya ait uygunluk beyanını ile güncel migrasyon test raporlarını talep edin. Bu belgeler hem resmi denetimlerde hem de zincir market tedarikçi değerlendirmelerinde sıklıkla istenir.