ISO 9001

ISO 9001, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından yayımlanan ve bir kuruluşun kalite yönetim sistemine (KYS) ilişkin şartları tanımlayan standarttır. Sektör ayrımı yapmaz; ambalaj üreticisinden yazılım firmasına kadar her ölçekte ve her alanda uygulanabilir. Dünyada en yaygın kullanılan yönetim sistemi standartlarından biridir.

Ne işe yarar?

ISO 9001, bir ürünün kendisini değil, o ürünü üreten sistemin nasıl yönetildiğini ele alır. Amaç; müşteri beklentilerinin tutarlı şekilde karşılanması, süreçlerin tanımlı ve kontrol altında olması, hataların kayıt altına alınıp tekrarlanmasının önlenmesi ve kuruluşun sürekli iyileşmesidir. Ambalaj sektöründe bu; doğru tasarımın basılması, ölçülerin spesifikasyona uygun olması, siparişlerin takip edilmesi ve şikayetlerin sistematik şekilde ele alınması anlamına gelir.

Temel ilkeler

• Müşteri odaklılık: Müşteri şartlarının anlaşılması ve karşılanması
• Süreç yaklaşımı: İşlerin birbirine bağlı süreçler olarak yönetilmesi
• Risk bazlı düşünme: Olası sorunların önceden belirlenip önlem alınması
• Kanıta dayalı karar verme: Ölçüm, kayıt ve verilerle yönetim
• Sürekli iyileştirme: Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al döngüsü
• Liderlik ve çalışanların katılımı

Belgelendirme nasıl işler?

ISO standardı yayımlar ama belge vermez. Belgelendirme, akredite sertifikasyon kuruluşlarının yaptığı denetimlerle gerçekleşir. Belge genellikle üç yıl geçerlidir ve bu süre içinde yıllık gözetim denetimleri yapılır. Standardın kendisi de belirli aralıklarla revize edilir; belgede hangi sürüme göre denetim yapıldığı yazar. Akreditasyonlu bir belgenin akreditasyon kurumunun (Türkiye'de TÜRKAK) veritabanından doğrulanabilmesi, belgenin güvenilirliği açısından önemlidir.

Ambalaj tedarikçisi seçerken ne ifade eder?

ISO 9001 belgesi, tedarikçinin düzenli ve izlenebilir bir çalışma sistemi kurduğunu gösterir. Ancak gıda güvenliğine özgü hijyen, kontaminasyon kontrolü veya gıdaya uygunluk gerekliliklerini kapsamaz. Gıda ambalajı tedarikinde ISO 9001 çoğu zaman BRCGS Packaging veya FSSC 22000 gibi gıda güvenliği odaklı bir sertifikayla birlikte değerlendirilir.

Dikkat edilecekler

• Belgenin kapsamını okuyun; kapsamda tüm üretim süreçleri yer almayabilir.
• Belgenin geçerlilik tarihini ve düzenleyen kuruluşun akreditasyonunu kontrol edin.
• Belge, her siparişin kusursuz olacağının garantisi değildir; numune onayı, spesifikasyon ve kabul kriterleri yine net şekilde yazılı olmalıdır.

Pratikte en faydalı yaklaşım, tedarikçiye şikayetlerin nasıl kayıt altına alındığını ve düzeltici faaliyetlerin nasıl takip edildiğini sormaktır; bu sorulara verilen cevaplar, sistemin kağıt üzerinde mi yoksa gerçekten işliyor mu olduğunu gösterir.