PCR (geri dönüştürülmüş içerik)

PCR (Post-Consumer Recycled), tüketicinin kullanıp attığı ambalaj ve ürünlerin toplanması, ayrıştırılması ve geri dönüştürülmesiyle elde edilen hammaddeyi ifade eder. Bir ambalajın "%30 PCR içerir" olması, kullanılan plastiğin ağırlıkça yaklaşık üçte birinin bu geri dönüştürülmüş kaynaktan geldiğini anlatır.

PCR ve PIR farkı

Geri dönüştürülmüş içerik iki ana kaynaktan gelir. PCR, tüketiciye ulaşmış ve kullanılmış ürünlerden gelir. PIR (Post-Industrial Recycled) ise üretim sırasında oluşan kenar kesimi, hatalı rulo gibi fabrika içi artıkların geri kazanılmasıyla elde edilir. PIR daha temiz ve kontrollü bir kaynaktır; PCR ise atığın gerçekten döngüye geri kazandırılması açısından genellikle daha değerli kabul edilir. Ambalaj iddialarında hangisinin kastedildiğinin açıkça belirtilmesi önemlidir.

Esnek ambalajda PCR nasıl kullanılır?

Esnek ambalajda PCR en çok PE ve PET filmlerde kullanılır. Örneğin PCR içerikli PE, poşetin iç veya ara katmanında yer alabilir; ko-ekstrüzyon ile üretilen filmlerde geri dönüştürülmüş malzeme, ürüne temas etmeyen orta katmana yerleştirilebilir.

Gıda temasında önemli sınır

Geri dönüştürülmüş plastiğin doğrudan gıdaya temas eden ambalajda kullanılması sıkı kurallara bağlıdır. Tüketici sonrası atıkta, gıda temasına uygun olmayan maddeler bulunabileceği için mekanik olarak geri dönüştürülmüş plastiklerin gıda temasında kullanımı ancak bu amaçla değerlendirilip onaylanmış süreçlerden elde edilen malzemelerle mümkündür. Şişelerden geri dönüştürülen PET için bu tür süreçler yaygınken, esnek PE ve PP için gıda temasına uygun PCR seçenekleri daha sınırlıdır. Bu nedenle gıda ambalajında PCR kullanımı genellikle şu yollarla yapılır:

• PCR'ın ürüne temas etmeyen dış veya ara katmanlarda kullanılması
• Gıda temasına uygunluğu belgelenmiş geri dönüştürülmüş PET kullanılması
• Kimyasal geri dönüşümle elde edilen ve kütle dengesi (mass balance) yöntemiyle hesaplanan içerik kullanılması

Ayrıntılar için gıdaya uygunluk ve migrasyon maddelerine bakabilirsiniz. Gıda dışı ürünlerde (deterjan, temizlik ürünleri, bahçe ürünleri vb.) PCR kullanımı çok daha esnektir.

Dikkat edilecekler

PCR oranı arttıkça filmde hafif renk tonu, küçük jel lekeleri, koku veya mekanik özelliklerde değişkenlik görülebilir. Özellikle şeffaf ambalajlarda bu farklar görünür olabilir. PCR içerikli malzemeler, arz ve fiyat açısından ham plastikten farklı dalgalanabilir. "PCR içerir" iddiası kullanacaksanız oranın ve kaynağın üreticiden alınacak belgelerle desteklenmesi gerekir.

PCR kullanımı, geri dönüştürülebilir ambalaj tasarımıyla birlikte düşünüldüğünde anlam kazanır: Geri dönüşüme uygun tasarlanan ambalajlar, gelecekte yeniden PCR kaynağı olur.