Vektörel dosya

Vektörel dosya, görsellerin piksellerle değil, noktalar, çizgiler ve eğrilerden oluşan matematiksel tanımlarla oluşturulduğu grafik dosyasıdır. Bu sayede logo, metin ve şekiller istenen her boyuta kalite kaybı olmadan büyütülüp küçültülebilir. Ambalaj baskısında baskıya hazır dosyanın vektörel olması temel bir gerekliliktir.

Vektörel ve piksel (raster) dosya farkı

JPG, PNG gibi piksel tabanlı dosyalar, görüntüyü küçük renkli karelerden oluşturur. Bu dosyaları büyüttüğünüzde kenarlar tırtıklı ve bulanık görünür. Vektörel dosyalarda ise şekiller formüllerle tanımlandığı için kenarlar her boyutta keskin kalır. Fotoğraflar doğası gereği piksel tabanlıdır ve vektörel dosyanın içine yüksek çözünürlüklü görsel olarak yerleştirilir; logo, yazı, çizgi ve düz renk alanları ise vektörel olmalıdır.

Hangi formatlar kabul edilir?

• AI (Adobe Illustrator): Ambalaj tasarımında en yaygın kullanılan çalışma formatı.
• PDF (baskıya hazır): Doğru ayarlarla kaydedilmiş, yazıları gömülü veya eğriye çevrilmiş PDF'ler genellikle kabul edilir.
• EPS: Eski ama hâlâ kullanılan vektörel format.
• SVG: Web için yaygındır; baskı için kullanılacaksa üreticiye sorulmalıdır.

Hangi formatın ve hangi sürümün kabul edildiğini üreticinizin ön hazırlık (prepress) ekibine sormak en doğrusudur.

Baskıya hazır dosyada nelere dikkat edilmeli?

• Yazılar eğriye çevrilmeli veya fontlar dosyayla birlikte gönderilmeli; aksi halde farklı bir bilgisayarda yazı tipi değişebilir.
• Renkler doğru tanımlanmalı: CMYK ve Pantone spot renkler ayrı ayrı, beyaz ve lak ise kendi isimleriyle ayrı spot renk olarak belirtilmeli.
• Gömülü görseller yeterli çözünürlükte olmalı: Fotoğraflar baskı boyutunda yeterince yüksek çözünürlüğe sahip olmalı; internetten alınmış küçük görseller baskıda bulanık çıkar.
• Dosya 1:1 ölçekte ve üreticinin dieline şablonu üzerine yerleştirilmiş olmalı.
• Taşma payı bırakılmalı ve önemli öğeler güvenli alanda kalmalı.
• Barkod vektörel olmalı ve tek renkte (genellikle siyah) basılmalı; piksel barkodlar okunma sorununa yol açabilir.

Logom sadece JPG olarak elimde, ne yapmalıyım?

Pek çok küçük işletmenin logosu yalnızca düşük çözünürlüklü bir görsel olarak bulunur. Bu durumda logonun bir grafik tasarımcı tarafından vektörel olarak yeniden çizilmesi gerekir. Otomatik dönüştürme araçları basit logolarda işe yarayabilir, ancak sonuç genellikle kontrol ve düzeltme ister. Vektörel logo bir kez hazırlandığında tüm ambalaj, etiket ve tanıtım işlerinizde kullanılabilir; bu nedenle iyi bir yatırımdır.

Kısa özet

Üreticiye gönderilen dosya ne kadar düzenliyse ön hazırlık süreci o kadar hızlı ilerler ve hata riski azalır. Eksik veya hatalı dosyalar termin süresini uzatabilir.