Taşma payı (bleed)

Taşma payı, ambalaj tasarımında arka plan renginin veya görselin kesim hattının biraz dışına kadar uzatıldığı ek alandır. İngilizcede "bleed" olarak bilinir. Amacı, kesim sırasındaki küçük kaymalarda poşet kenarında baskısız, beyaz veya şeffaf bir şerit kalmasını önlemektir.

Neden gerekir?

Esnek ambalaj üretiminde film önce basılır, ardından poşet makinesinde kaynaklanıp kesilir. Bu işlemler yüksek hızda yapılır ve her makinenin küçük bir kesim toleransı vardır. Eğer tasarımdaki arka plan tam olarak kesim çizgisinde bitiyorsa, kesim bıçağı birkaç milimetre içeriden geçtiğinde sorun olmaz; ama birkaç milimetre dışarıdan geçtiğinde kenarda baskısız ince bir şerit görünür. Taşma payı bu riski ortadan kaldırır.

Ne kadar olmalı?

Taşma payının miktarı poşet tipine, makineye ve baskı yöntemine göre değişir. Matbaa işlerinde genellikle birkaç milimetre yeterli görülürken, esnek ambalajda üreticiler bazen daha geniş bir pay isteyebilir. Doğru değer, üreticinizin verdiği dieline üzerinde ayrıca işaretlenir. Kendi tahmininize göre değil, bu şablondaki değere göre hareket edin.

Taşma payı, güvenli alan ve kaynak bölgesi

Bu üç kavram sıkça karıştırılır:

• Taşma payı: Kesim çizgisinin dışına doğru uzanan alan. Yalnızca arka plan ve kenara kadar giden görseller buraya taşırılır.
• Güvenli alan: Kesim çizgisinin içinde, metin ve logoların kalması gereken bölge. Kesim kayarsa bile önemli bilgiler kesilmez.
• Kaynak bölgesi: Poşetin kenarlarında ısıyla yapıştırılan şerit. Burada baskı olabilir ama kaynak çenelerinin dokusu nedeniyle ezik veya çizgili görünür; bu yüzden metin koyulmaz.

Sık yapılan hatalar

• Arka plan görselini kesim hattında bitirmek, hiç taşma payı bırakmamak.
• Taşma payını eklemek için tasarımı orantısız büyütmek; bu, logoların ve yazıların konumunu kaydırır.
• Çerçeve veya kenar çizgisi gibi kesim hattına çok yakın ince öğeler kullanmak; küçük bir kayma bile çerçevenin bir tarafta kalın, diğer tarafta ince görünmesine yol açar.
• Önemli metinleri güvenli alanın dışına, kenara çok yakın yerleştirmek.

Doğru uygulama için ipuçları

Tasarım dosyanızı hazırlarken arka plan görsellerini baştan biraz geniş tutun; böylece taşma payına kadar uzatmak kolay olur. Fotoğraf kullanıyorsanız görselin kenara uzanan kısmının çözünürlüğünün de yeterli olduğundan emin olun. Dosyayı vektörel dosya formatında, dieline katmanı ve taşma payı görünür şekilde teslim edin. Rulo filmde ise tasarım tekrar boyu boyunca kesintisiz devam ettiği için yatay yönde taşma payı yerine tekrarların düzgün birleşmesine dikkat edilir; registrasyon ve göz işareti konumu burada daha belirleyicidir.