OTR (oksijen geçirgenliği)

OTR (Oxygen Transmission Rate), bir ambalaj malzemesinin bir metrekaresinden 24 saatte geçen oksijen miktarını gösteren değerdir. Genellikle cm³/m²·gün (bazen cc/m²/24h) birimiyle ifade edilir. Değer ne kadar düşükse malzeme oksijene karşı o kadar iyi korur.

Ne işe yarar?

Oksijen; yağların acılaşmasına, kahvenin aromasını kaybetmesine, kuruyemişlerin bayatlamasına, renk değişimine ve bazı mikroorganizmaların gelişmesine neden olur. OTR değeri, seçilen filmin bu etkilere karşı ne kadar koruma sağlayacağını sayısal olarak gösterir. Bu nedenle bariyer ihtiyacını belirlerken ve farklı yapıları karşılaştırırken temel kriterlerden biridir.

Nasıl ölçülür?

OTR laboratuvarda özel cihazlarla, standart test yöntemlerine göre ölçülür. Ölçüm sırasında sıcaklık ve bağıl nem belirlenir; çünkü sonuç bu koşullara göre ciddi biçimde değişebilir. Örneğin EVOH kuru ortamda çok iyi oksijen bariyeri sağlarken nem arttıkça performansı düşer. Bu yüzden bir OTR değerine bakarken hangi sıcaklık ve nemde ölçüldüğünü mutlaka kontrol etmek gerekir; farklı koşullarda ölçülmüş iki değeri doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olur.

Malzemelere göre genel eğilim

• PE ve CPP: Oksijen bariyeri zayıftır; tek başına yüksek koruma beklenmemelidir.
• BOPP ve PET: PET, BOPP'ye göre daha iyi oksijen bariyeri sağlar ama yine de orta seviyededir.
• OPA (naylon): PE'ye göre belirgin şekilde daha iyi oksijen bariyeri sunar.
• Metalize film ve EVOH: İyi ila yüksek oksijen bariyeri sağlar.
• Alüminyum folyo: Hasarsız olduğu sürece oksijen geçirgenliği pratikte sıfıra yakındır.

Dikkat edilecekler

• Film tek başına ölçülen OTR ile bitmiş poşetin davranışı aynı değildir. Kaynak bölgeleri, fermuar, valf ve katlama yerleri ek oksijen girişine yol açabilir.
• Metalize filmler ve alüminyum folyo, sert katlama veya taşıma sırasında mikro çatlaklar oluşursa bariyerini kaybedebilir.
• Vakumlu veya modifiye atmosferli (MAP) ambalajlarda düşük OTR özellikle önemlidir; aksi halde paketin içindeki gaz dengesi kısa sürede bozulur.
• Kahve gibi kendi gazını çıkaran ürünlerde düşük OTR ile birlikte tek yönlü aroma valfi kullanmak gerekir.

Doğru seçim için ipuçları

Teklif aldığınız yapının teknik bilgi formunda OTR değeri ve ölçüm koşulları yer alıyor mu, kontrol edin. Ürününüzün oksijene ne kadar hassas olduğunu ve hedef raf ömrünü paylaşırsanız üreticiniz gereken seviyeyi önerebilir. Kesin karar için gerçek ürünle yapılan raf ömrü testleri laboratuvar değerinden daha güvenilir sonuç verir.