Klişe

Klişe, flekso baskıda mürekkebi filme aktaran, görüntünün yüzeyde kabartma olarak yer aldığı esnek baskı kalıbıdır. Günümüzde çoğunlukla fotopolimer malzemeden üretilir ve her renk için ayrı bir klişe hazırlanır.

Nasıl hazırlanır?

Onaylanan tasarım, renklere ayrılır ve her renk için bir film ya da doğrudan lazerle görüntü oluşturulur. Fotopolimer levha UV ışıkla pozlanır; ışık alan bölgeler sertleşir, almayan bölgeler yıkanarak uzaklaştırılır. Böylece basılacak alanlar kabartma olarak kalır. Hazırlanan klişeler, baskı makinesindeki silindirlere veya sleeve adı verilen kovanlara çift taraflı bantla monte edilir.

Klişe sayısı neye göre belirlenir?

Klişe sayısı, tasarımdaki renk sayısına eşittir. Dört renkli bir CMYK tasarıma iki Pantone rengi ve bir beyaz zemin eklenirse yedi klişe gerekir. Lak uygulaması da ayrı bir klişe isteyebilir. Ayrıca poşet ölçüsü ve tasarım alanı büyüdükçe klişe yüzeyi de büyür; bu da maliyeti etkiler.

Klişe ücreti neden alınır?

Klişe her tasarıma özeldir ve başka bir işte kullanılamaz. Bu yüzden ilk siparişte genellikle ayrı bir kalem olarak fiyatlandırılır. Tasarım değişmediği sürece aynı klişeler tekrar siparişlerde kullanılır ve yeniden ücret alınmaz. Tasarımda bir renkte değişiklik yapılırsa yalnızca o renge ait klişenin yenilenmesi yeterli olabilir.

Dikkat edilecekler

• Klişeler zamanla aşınır; çok uzun baskılarda veya uzun süre bekledikten sonra yenilenmeleri gerekebilir.
• Saklama koşulları (ışık, sıcaklık, temizlik) klişe ömrünü doğrudan etkiler.
• Çok ince çizgiler ve küçük noktalar klişede tutunmayabilir; tasarımcınızın üreticinin minimum değerlerini bilmesi gerekir.

Klişe kalitesi baskıyı nasıl etkiler?

Klişenin sertliği, kalınlığı ve nokta yapısı; baskıdaki keskinliği, nokta kazancını ve renk geçişlerinin yumuşaklığını doğrudan belirler. Yüksek çözünürlüklü (HD) ve düz tepeli nokta teknolojileriyle üretilen klişeler, eski tip klişelere göre daha temiz açık tonlar ve daha canlı düz renkler verir. Montaj sırasında klişenin silindire tam doğru konumda yapıştırılması da önemlidir; aksi halde renkler arasında registrasyon kayması görülür.

Doğru seçim için ipuçları

Birden çok çeşidiniz varsa ortak renkleri sabit tutarak bazı klişeleri tüm çeşitlerde ortak kullanmak maliyeti düşürebilir. Teklifte klişenin kime ait olduğu, ne kadar süre saklanacağı ve hangi durumda yenileneceği yazılı olsun. Klişe yerine gravür silindiri kullanılan rotogravürde maliyet yapısının farklı olduğunu da unutmayın.